aktualne informacje z powiatu kamiennogórskiego
Odsłonięte resztki ceglanego fundamentu dawnej szubienicy w Chełmsku Śląskim. Fot. D. Wojtucki

Po roku przerwy do Chełmska Śląskiego wrócili naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego. Kontynuując zeszłoroczne badania dotarli do pozostałości szubienicy w Chełmsku Śląskim.

 

W ubiegłym roku, na podstawie źródeł historycznych, naukowcy szukali pozostałości szubienic w Lubawce i Chełmsku Śląskim. Sondażowe wykopy pozwoliły na potwierdzenie istnienia pozostałości po obiekcie w Chełmsku. W tym roku prace ziemne w Chełmsku Śląskim prowadzone były na szerszą skalę.

Po usunięciu trawy i warstwy ziemi badacze natrafili na dobrze widoczny krąg, to pozostałości po szubienicy. Do dnia dzisiejszego zachowała się tylko niewielka warstwa rumoszu ceglanego. Dzięki czerwonej barwie wyraźnie odznacza się w terenie. Odkrycie potwierdza istnienie obiektu w tym miejscu i jego nietypową konstrukcję. Większość szubienic budowana była bowiem z kamienia. Był to materiał tańszy i łatwiejszy do zdobycia. W Chełmsku Śląskim zdecydowano się na budowę szubienicy z cegły. Jest to drugi taki obiekt odkryty na Śląsku, pierwszy znajduje się w Kątach Wrocławskich, zburzony został dopiero po II wojnie światowej. Ceglana konstrukcja przyczyniła się do szybkiego zniknięcie konstrukcji. Cegła była bowiem cennym materiałem budowlanym i po likwidacji szubienicy została wykorzystana przy wznoszeniu innych obiektów.


Odsłonięte resztki ceglanego fundamentu dawnej szubienicy w Chełmsku Śląskim. Fot. D. Wojtucki
Odsłonięte resztki ceglanego fundamentu dawnej szubienicy w Chełmsku Śląskim. Fot. D. Wojtucki

Szubienica w Chełmsku Śląskim była dużym obiektem. Promień zewnętrznej strony murów ma 8 metrów. Typowe konstrukcje miały 6-7 metrów. Przy pozostałościach fundamentów znalezione zostały, rozłożone równo w odstępach ok. 5,20 metra, wypukłości mogące być podstawami filarów podtrzymujących belki egzekucyjne.

Wokół szubienicy najczęściej grzebane były ciała skazańców. W Chełmsku Śląskim badacze liczyli m.in. na odkrycie grobu zabójców opata z Krzeszowa z wydarzeń z grudnia 1620 r. Prowadzone prace ziemne nie ujawniły miejsc pochówków. Badacze tłumaczą, że jest to prawdopodobnie efekt położenia chełmskiej szubienicy na polu uprawnym. Prowadzone przez wieki prace rolne najprawdopodobniej zniszczyły groby. Efekt orki widać również na pozostałościach murów.

Kierownikiem projektu finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki jest dr Daniel Wojtucki z Instytutu Historycznego UWr. Tegoroczne prace w terenie koordynował Bartosz Świątkowski z Uniwersytetu Gdańskiego. Badacze pracowali w Chełmsku Śląskim od 12 sierpnia. Dzisiaj teren został już przywrócony do stanu pierwotnego.


Informacja o wzniesieniu w 1593 r. murowanej szubienicy w Chełmsku Śląskim w celu powieszenia złodzieja z Czech. Ze zbiorów Archiwum Państwowego we Wrocławiu. Fot. D. Wojtucki.
Informacja o wzniesieniu w 1593 r. murowanej szubienicy w Chełmsku Śląskim w celu powieszenia złodzieja z Czech. Ze zbiorów Archiwum Państwowego we Wrocławiu. Fot. D. Wojtucki.


Wcześniejsza kwerenda w archiwach pozwoliła na ustalenie, że murowana chełmska szubienica powstała w 1593 roku, dla powieszenia złodzieja z Czech. Wcześniej zapewne w tym miejscu stał obiekt drewniany, na którym wykonano wyrok śmierci w 1580 r. Dopiero na początku XVIII wieku Chełmsko miało własnego kata, wcześniej egzekucji dokonywali mistrzowie z innych miejscowości. Ciekawostką jest fakt, że Chełmsko nie korzystało z usług katów z Kamiennej Góry. Wolało zlecać egzekucje specjalistom z bardziej odległych miast (Jawora, Świdnicy czy Strzegomia).. Chełmscy kaci wywodzili się z rodzin Schlutt i Ring. Szubienica rozebrana została w 1826 roku. Naukowcy dotychczas dotarli do informacji o kilkudziesięciu przeprowadzonych na niej egzekucjach, a ich ilość stale rośnie, wraz z prowadzonymi kwerendami w archiwach w kraju i za jego granicami.

Wyrok kary śmierci poprzez ścięcie mieczem i przebicie serca palem pewnej kobiety, wydany 14 maja 1705 r. dla władz Chełmska Śląskiego przez Praską Izbę Apelacyjną. Ze zbiorów Archiwum Narodowego w Pradze. Fot. D. Wojtucki
Wyrok kary śmierci poprzez ścięcie mieczem i przebicie serca palem pewnej kobiety, wydany 14 maja 1705 r. dla władz Chełmska Śląskiego przez Praską Izbę Apelacyjną. Ze zbiorów Archiwum Narodowego w Pradze. Fot. D. Wojtucki

 

Pozostałości szubienicy wpisane zostały do rejestru zabytków. To kolejny obiekt prawa karnego odkryty na terenie powiatu kamiennogórskiego. Pozostałości szubienicy odnalezione zostały w Kamiennej Górze, pręgierz stoi w Krzeszowie, a stół sądowy w Kochanowie. Przy drogach zobaczyć można kamienne krzyże stawiane przez sprawców zabójstw.

 

Dodaj komentarz

Pamiętaj aby przestrzegać Regulaminu dodawania komentarzy

Kod antyspamowy
Odswiez